Cysgu’n Ddiogel

Gelwir marwolaeth sydyn ac annisgwyl babi fel arfer gan weithwyr proffesiynol yn Farwolaeth Sydyn ac Annisgwyl mewn Babanod (SUDI) pan fydd y plentyn dan 12 mis oed, neu’n Farwolaeth Sydyn ac Annisgwyl mewn Plentyndod (SUDC) pan fydd y plentyn dros flwyddyn oed. Defnyddir y term Syndrom Marwolaeth Sydyn mewn Babanod (SIDS) pan na ellir canfod unrhyw achos ar ôl ymchwiliad. Er bod rhai marwolaethau’n parhau’n anesboniadwy, mae tystiolaeth glir yn dangos bod amgylcheddau cwsg anniogel yn cynyddu’r risg yn sylweddol, gan gynnwys cyd‑gysgu mewn amgylchiadau peryglus, dillad gwely meddal, arwynebau cwsg amhriodol, a safleoedd cwsg anniogel.

Mae’r data diweddaraf gan ONS yn dangos bod 164 o farwolaethau babanod anesboniadwy wedi digwydd yng Nghymru a Lloegr yn 2023, sy’n cyfateb i gyfradd o 0.28 o farwolaethau fesul 1,000 o enedigaethau byw. Mae’r rhan fwyaf o’r marwolaethau hyn yn digwydd yn ystod y misoedd cyntaf o fywyd ac maent yn fwy cyffredin ymhlith babanod o bwysau geni isel a babanod mamau ifanc iawn.

Rhwng 2006 a 2014, cofnodwyd dros 200 o farwolaethau babanod sydyn ac annisgwyl bob blwyddyn ledled y DU, gan ddangos bod y niferoedd yn sylweddol uwch yn y gorffennol.

Mae’r gostyngiad tymor hir mewn marwolaethau babanod anesboniadwy’n gysylltiedig yn gryf ag ymgyrchoedd cysgu’n ddiogel cenedlaethol a gwell arweiniad proffesiynol. Ers lansio’r ymgyrch Back to Sleep, mae nifer y marwolaethau SIDS wedi gostwng gan 81%, gan ddangos effaith gadarnhaol cyngor cyson ac wedi’i seilio ar dystiolaeth.

Yng Nghanolbarth a Gorllewin Cymru, rhaid i weithwyr proffesiynol ddarparu cyngor cyson ac yn seiliedig ar dystiolaeth ar gysgu’n ddiogel i deuluoedd ar bob cyfle, er mwyn helpu i leihau risgiau y gellir eu hatal.

Mae’r Canllawiau Cwsg Diogelach Canolbarth a Gorllewin Cymru yn darparu cyngor clir ac wedi’i seilio ar dystiolaeth i helpu lleihau’r risg o farwolaethau babanod sydyn ac annisgwyl. Mae’r canllaw yn amlinellu egwyddorion allweddol cysgu’n ddiogel ac yn cefnogi gweithwyr proffesiynol i nodi ac ymateb i arferion cysgu anniogel.

Mae’r canllaw ar gyfer pob gweithiwr amlasiantaeth sy’n gweithio gyda babanod a’u teuluoedd, gan gynnwys bydwragedd, ymwelyddion iechyd, gwasanaethau ataliol, gofal cymdeithasol, yr heddlu a’r trydydd sector. Ei nod yw sicrhau dull cyson o ran negeseuon cysgu’n ddiogel a galluogi gweithwyr proffesiynol i weithredu’n gymesur ac yn briodol pan godir pryderon.

Mae The Lullaby Trust yn codi ymwybyddiaeth o syndrom marwolaeth sydyn mewn babanod (SIDS), yn darparu cyngor arbenigol ar gysgu’n ddiogel i fabanod ac yn cynnig cefnogaeth emosiynol i deuluoedd sy’n galaru. Mae eu gwefan yn cynnwys amrywiaeth helaeth o wybodaeth ac adnoddau, wedi’u trefnu yn ôl categori er hwylustod.

Yn cefnogi gweithwyr proffesiynol i ddiogelu babanod ac i gefnogi teuluoedd sy’n profi galar. Mae The Lullaby Trust yn gweithio’n agos gyda gweithwyr iechyd a gofal cymdeithasol i helpu i gadw babanod yn ddiogel ac i sicrhau bod teuluoedd yn cael y gefnogaeth emosiynol ac ymarferol orau posibl ar ôl profedigaeth.

Mae The Office for Product Safety and Standards (OPSS) wedi datblygu adnoddau i helpu teuluoedd a gweithwyr proffesiynol i adnabod cynhyrchion cysgu babanod anniogel. Crëwyd y deunyddiau hyn mewn partneriaeth â The Lullaby Trust a Netmums, gan dargedu unrhyw un sy’n prynu eitemau ar gyfer babanod dan 12 mis oed.

Mae’r adnoddau’n tynnu sylw at y ffaith y gall rhai cynhyrchion a werthir ar-lein fod yn anniogel, ac maent yn darparu canllawiau clir ar yr hyn i’w wirio cyn prynu. Mae OPSS hefyd wedi cynhyrchu rhestr wirio syml ar gyfer rhieni a gofalwyr, gan gynnwys awgrymiadau ar ddewis bagiau cysgu babanod yn ddiogel, gwirio labeli diogelwch a dewis man prynu dibynadwy.

Mae’r adnoddau hyn wedi’u bwriadu ar gyfer rhieni, gofalwyr a gweithwyr proffesiynol, i’w helpu i wneud dewisiadau mwy diogel wrth ddewis cynhyrchion sy’n gysylltiedig â chysgu babanod.