Diogelu Trosiannol

Fel rhan o Wythnos Genedlaethol Diogelu 2026, cynhaliodd Bwrdd Diogelu Rhanbarthol Canolbarth a Gorllewin Cymru ddigwyddiad rhanbarthol yn archwilio Diogelu Trosiannol drwy lens thema eleni, Profiad Bywyd. Daeth y sesiwn â gwaith ymchwil, polisi, ymarfer a phrofiad personol ynghyd i ystyried sut y gellir cefnogi pobl ifanc yn well wrth iddynt symud o lencyndod i fod yn oedolion.

Amlygodd y siaradwyr nad yw anghenion diogelu yn dod i ben yn 18 oed, gan archwilio pwysigrwydd dulliau sy'n seiliedig ar berthnasoedd, sy'n ystyriol o drawma ac sy'n canolbwyntio ar yr unigolyn, gan roi pobl ifanc wrth wraidd y broses o wneud penderfyniadau. Canolbwyntiodd y trafodaethau ar weithio ar draws y system gyfan, cydweithredu rhwng gwasanaethau, a'r angen i greu llwybrau sy'n ymateb i anghenion pobl ifanc yn hytrach na ffiniau sefydliadol neu drothwyon oedran.

Bu'r digwyddiad hefyd yn archwilio'r hyn y gellir ei ddysgu o ymchwil, deddfwriaeth, adolygiadau diogelu ac ymarfer ledled Cymru a gweddill y DU. Thema gyson drwy gydol y dydd oedd pwysigrwydd perthnasoedd cryf sy'n seiliedig ar ymddiriedaeth, gweithio amlasiantaethol effeithiol, a sicrhau bod llais pobl ifanc yn parhau'n ganolog i ddatblygu a darparu gwasanaethau.

Daeth cyfraniad arbennig o bwerus gan Wes Cunliffe, a rannodd ei brofiadau personol o adfyd yn ystod plentyndod, camfanteisio, ymwneud â'r system gyfiawnder, a'r effaith drawsnewidiol a gafodd oedolion dibynadwy, cymorth cymunedol a chyfleoedd cadarnhaol ar ei fywyd. Daeth ei stori â'r egwyddorion sy'n sail i Ddiogelu Trosiannol yn fyw ac atgyfnerthodd bwysigrwydd gweld yr unigolyn y tu ôl i'w amgylchiadau.

Mae Diogelu Trosiannol yn ddull sy'n cydnabod nad yw profiadau o niwed, bregusrwydd a chamfanteisio yn dod i ben yn sydyn pan fydd person ifanc yn cyrraedd 18 oed. Yn hytrach na chanolbwyntio'n unig ar oedran neu ffiniau gwasanaethau, ei nod yw sicrhau bod cymorth yn cael ei lunio o amgylch anghenion, profiadau a datblygiad person ifanc wrth iddo symud i fyd oedolion.

Nid gwasanaeth, ymyriad na math penodol o niwed ydyw. Yn hytrach, mae'n ddull system gyfan sy'n annog sefydliadau, cymunedau ac ymarferwyr i gydweithio er mwyn cryfhau trefniadau diogelu ar gyfer pobl ifanc wrth iddynt symud o lencyndod i fod yn oedolion.

Mae'r dull yn hyrwyddo cydweithio, perthnasoedd cryf, cyfranogiad a ffocws ar brofiadau pobl yn hytrach na throthwyon cymhwystra. Mae'n cydnabod bod diogelu effeithiol yn gofyn am feddwl cydgysylltiedig ar draws gwasanaethau plant, gwasanaethau oedolion a phartneriaid ehangach, gan gynnwys iechyd, tai, addysg, cyfiawnder a sefydliadau cymunedol.

Mae Wes Cunliffe yn defnyddio ei brofiad bywyd i addysgu, ysbrydoli a chefnogi eraill. Trwy weithdai, hyfforddiant a siarad cyhoeddus, mae'n gweithio gydag ysgolion, colegau ac ymarferwyr ledled y DU i godi ymwybyddiaeth o faterion megis camfanteisio troseddol, llinellau cyffuriau, troseddau cyllyll, bregusrwydd a cham-drin domestig. Mae ei ddull yn cyfuno profiad personol â dysgu ymarferol, gan helpu pobl ifanc ac ymarferwyr i adnabod risgiau yn well, meithrin gwytnwch a gwneud penderfyniadau gwybodus.

Crynodeb o'r Sesiwn

Fel rhan o thema Profiad Bywyd ar gyfer Wythnos Genedlaethol Diogelu 2026, rhannodd Wes ei daith bersonol a myfyrio ar yr effaith y gall oedolion dibynadwy, perthnasoedd cadarnhaol a chyfleoedd ei chael wrth drawsnewid bywydau. Rhoddodd ei gyfraniad fewnwelediad pwerus i realiti camfanteisio a bregusrwydd, gan atgyfnerthu pwysigrwydd gwrando ar brofiadau bywyd a chydnabod y gwahaniaeth y gall cymorth, cred ynddo'i hun ac ymyrraeth gynnar ei wneud.

Gwybodaeth Bellach

• Bywgraffiad
• Gwefan Wes Cunliffe

Fel rhan o'r digwyddiad, gwahoddwyd cyfranogwyr i ystyried y cwestiwn:

"Dychmygwch ddyfodol lle mae pobl ifanc ac oedolion ifanc yn ddiogel, yn cael eu cefnogi ac yn ffynnu."

Rhannodd y mynychwyr eu safbwyntiau, eu syniadau a'u dyheadau, gan bwysleisio pwysigrwydd cydweithio, perthnasoedd sy'n seiliedig ar ymddiriedaeth, ymyrraeth gynnar, profiad bywyd a gwasanaethau cymorth hygyrch. Mae eu cyfraniadau wedi'u casglu mewn Padlet rhyngweithiol, y gallwch ei archwilio isod.

Gweler y Padlet:

Myfyrdodau Digwyddiad Diogelu Trosiannol Canolbarth a Gorllewin Cymru